یک مقام مسئول معاونت علمی:
مشوق های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری دفاع از پروژه های پرریسک
به گزارش گردو دانلود، معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی اظهار داشت: مشوق هایی را تعریف کرده ایم تا شرکتهای دانش بنیان بتوانند با انگیزه و اطمینان بیشتری به سوی لبه دانش جهانی و فناوری های نوظهور حرکت کنند.
محمدجواد صدری مهر، معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، در گفتگو با خبرنگار مهر، ضمن اشاره به پیام اخیر رهبر معظم انقلاب به مدال آوران و نخبگان، اظهار داشت: در پیام رهبری نگاه نخبگی فراتر از علم و فناوری است یعنی هرکسی که قابلیت خاصی در هر زمینه ای دارد و می تواند تاثیرگذاری ویژه ای داشته باشد، در این پیام نخبه فرض شده است. این نخبه علاوه بر موهبت خدادادی، مسئولیت اجتماعی هم بر عهده دارد. این مسئولیت در قبال توسعه کشور، پیشرفت مردم و بهبود شرایط امروز و آینده جامعه معنا پیدا می کند.
ضرورت پیوند انگیزه نخبگان با منافع اقتصادی
وی با طرح این پرسش که چطور میتوان زمینه اثرگذاری نخبگان در جامعه را فراهم نمود، اظهار داشت: پاسخ این پرسش را می توان در محتوای همین پیام جست وجو کرد. زمانی که انگیزه نخبگان با منافع اقتصادی گره بخورد و برای فعالیتهای آنان بازار ایجاد شود، زمینه اثرگذاری بیشتر آنها هم فراهم خواهد شد.
صدری مهر با تاکید بر مسئولیت جدی صنایع دراین خصوص اضافه کرد: صنایع باید به جای آنکه در تعدادی موارد به واردات علاقمند باشند، برای حل مسایل و مشکلات خود از ظرفیت نخبگان داخلی بهره گیرند. به این منظور، ضروری است مسایل و نیازهای صنعت به پرونده های مشخص فناوری و نظام موضوعات فناورانه تبدیل شوند یا در قالب درخواست های جامع برای عرضه چاره (RFP) تعریف و به نخبگان عرضه شوند.
وی با اشاره به اینکه نخبگان توانایی حل مسایل پیچیده را دارند، افزود: نخبگان ایرانی در عرصه های مختلف علمی و تخصصی از ظرفیت بالایی برخوردار می باشند. نمونه هایی از فعالیت متخصصان در کشورهای مختلف را می شنویم که برای حل مسایل صنعت خودروسازی آلمان یا مسایل جامعه شناختی فرانسه به کار گرفته می شوند. این مورد این پرسش را مطرح می کند که چرا ظرفیتهای مشابه در داخل کشور کمتر دیده و برجسته می شوند؟
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری اشاره کرد: نکته مهم اینست که ابتدا باید مسایل خویش را به درستی تعریف نماییم. صنعت باید مسئله خویش را مشخص نماید و به جای جست وجوی پاسخ مشکلاتش در واردات، بدنبال حل آنها با بهره گیری از توان نخبگان باشد.
وی ضمن اشاره به اهمیت تفکیک مسئولیت تعریف مسئله و حل آن اظهار داشت: تعریف مسئله، خود یک کار تخصصی و مهم می باشد. بعنوان مثال، در کلاس درس و جلسه امتحان، استاد مسئله را طرح می کند و دانشجو که بر دانش و ابعاد مختلف مبحث تسلط دارد، آنرا حل می کند. از دانشجو انتظار نداریم که در همان مرحله امتحان، مسئله را هم طراحی کند. در صنعت هم همین منطق وجود دارد؛ صنعت باید مسایل خویش را تعریف کند تا نخبه بتواند آنها را بررسی و برای حلشان راه حل عرضه کند.
صدری مهر تاکید کرد: بنابراین، یکی از موضوعات مهم اینست که تعریف مسایل صنعت باید از طرف خود صنعت صورت گیرد. تا آن زمان که مسئله مشخص و تعریف شده ای وجود نداشته باشد، نمی توان از نخبه انتظار داشت که برای حل آن اقدام نماید. براستی، گام اول، تعریف مسئله از طرف صنعت، بازار و دولت می باشد.
بازار پایدار با محوریت زنجیره های فناوری شکل می گیرد
وی در ادامه، ایجاد بازار پایدار را یکی دیگر از محورهای مهم عنوان شده در پیام رهبر انقلاب دانست و اظهار داشت: بازار پایدار زمانی شکل می گیرد که قابلیت های پایدار بوجود آمده باشند. نکته مهم اینست که با تولید یک محصول به تنهایی نمی توان بازار پایداری ایجاد کرد.
صدری مهر اضافه کرد: اگر بتوانیم فعالیتهای فناورانه و دانش بنیان و ظرفیتهای نخبگان را از سطح تولید محصولات منفرد به توسعه زنجیره های کامل فناوری ارتقا دهیم و این زنجیره ها را به قابلیت های پایدار تبدیل نماییم، زمینه ایجاد بازار پایدار فراهم خواهد شد.
وی برای تبیین این مورد به نمونه شرکتهای بزرگ جهانی اشاره نمود و اظهار داشت: بعنوان مثال، برخی شرکتهای خودروسازی در جهان طی دهه های متوالی پیشتاز بازار بوده اند. این جایگاه فقط با تولید یک خودرو یا یک محصول به دست نیامده است، بلکه نتیجه تسلط بر زنجیره کامل تولید، از سیستم محرکه و سیستم تعلیق گرفته تا بدنه، تجهیزات الکتریکی و طراحی است.
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری افزود: چنین شرکت هایی متناسب با نیازهای بازار، محصولات جدید تولید می کنند و حتی تلاش دارند روندهای آینده بازار را پیش بینی کرده و برمبنای آن طراحی و برنامه ریزی کنند. تسلط بر کل سیستم ارزش، برای این شرکتها قابلیت پایدار به وجود آورده و همین قابلیت، بازار پایداری را در اختیارشان قرار داده است.
وی ضمن اشاره به صنعت کشاورزی هم اظهار داشت: وقتی یک شرکت بزرگ کشاورزی در سطح جهانی طی چند صد سال جایگاه پیشرو خویش را حفظ می نماید، دلیل آن فقط تولید یک محصول نیست؛ بلکه از اصلاح و به نژادی بذر گرفته تا روشهای نوین کشت، کود، سموم، هوشمندسازی، صنایع تبدیلی و تکمیلی، بر بخش های مختلف زنجیره تسلط دارد. همین تسلط بر سیستم ارزش، امکان حفظ جایگاه و حضور پایدار در بازار جهانی را برای آن فراهم آورده است.
بازار پایدار از راه تمرکز بر زنجیره ها شکل می گیرد
صدری مهر تاکید کرد: بنابراین، با یک محصول یا تمرکز صرف بر فعالیت یک شرکت دانش بنیان برای تولید محصولی مشخص، نمی توان بازار پایدار ایجاد کرد. بازار پایدار از راه تمرکز بر زنجیره ها شکل می گیرد. اگر می خواهیم برای مجموعه های فناور کشور، چه در بازار داخلی و چه در زمینه بین المللی، فرصتهای پایدار ایجاد نماییم و زمینه اثرگذاری اقتصادی نخبگان را فراهم آوریم، باید به جای تمرکز صرف بر محصولات منفرد، توسعه زنجیره های فناوری و تبدیل آنها به قابلیت های پایدار را در اولویت قرار دهیم.
حرکت به سوی فناوری های نوظهور و لبه دانش ضروری است
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری در قسمت دیگری از این گفتگو، ضمن اشاره به ضرورت تقویت توان داخلی و توسعه فناوری، اظهار داشت: دراین خصوص چند مبحث اهمیت دارد. نخست این که فاکتورهای ارزیابی شرکتهای دانش بنیان باید متناسب با تحولات روز فناوری در جهان بروزرسانی شوند؛ چونکه فناوری با سرعت زیادی درحال تحول است.
تغییر فاکتورها و بروزرسانی معیارهای ارزیابی دانش بنیانی در دوره جدید
وی اضافه کرد: گاهی برخی شرکتهای دانش بنیان اعلام می کنند که در دوره گذشته مشمول این عنوان بوده اند، اما در ارزیابی جدید این جایگاه را از دست داده اند. این مورد به سبب تغییر فاکتورها و بروزرسانی معیارهای ارزیابی است. ما این فاکتورها را متناسب با تحولات فناوری، معمولا در بازه های سه تا پنج ساله و در تعدادی حوزه ها با فاصله زمانی کوتاه تر، بازبینی می نماییم. دلیل این کار هم سرعت بالای تحولات فناوری در جهان است. بنابراین، باید مشخص باشد که هر شرکت برمبنای چه شاخص هایی در مقطع زمانی فعلی دانش بنیان به حساب می آید.
صدری مهر با تاکید بر ضرورت حل گلوگاه های فناوری کشور اظهار داشت: برای رفع گلوگاه های فناورانه، نمی توان فقط به فعالیتهای متعارف و روشهای معمول اتکا کرد. این حوزه نیازمند اقدامات ویژه و حرکت به سوی فناوری های ساختارشکن، فناوری های نوظهور و لبه دانش جهانی است.
تعریف مشوق هایی برای شرکتهای دانش بنیان که بتوانند به سوی لبه دانش جهانی حرکت کنند
وی افزود: هرچند ورود به این حوزه ها در مقایسه با فناوری های متعارف دشوارتر است و رسیدن به نتیجه هم مخاطرات خاص خویش را دارد، اما چنین اقداماتی برای کشور قابلیت بوجود می آورد. به همین دلیل، مشوق هایی را تعریف کرده ایم تا شرکتهای دانش بنیان بتوانند با انگیزه و اطمینان بیشتری به سوی لبه دانش جهانی حرکت کنند و در این حوزه ایفای نقش داشته باشند.
تغییر رویکرد از فناور بنیان به قدرت بنیان
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری ضمن اشاره به ضرورت تغییر رویکرد در فعالیت شرکتهای دانش بنیان اشاره کرد: مبحث مهم دیگر، حرکت از منطق فناوربنیان به سوی منطق قدرت بنیان است. قدرت بنیان بودن به این معناست که شرکت بتواند در یک تکنولوژی پیشرفته و در لبه دانش، قابلیت پایدار ایجاد کند؛ قابلیتی که در شرکت و کشور باقی بماند و برای کشور مزیت بوجود آورد.
باید بدنبال ایجاد قدرت فناورانه باشیم
وی اضافه کرد: بر همین اساس، به جای آنکه فقط به گسترش فناوری به عنوان یک محصول یا فعالیت مقطعی نگاه نماییم، باید بدنبال ایجاد قدرت فناورانه باشیم. این رویکرد مستلزم آن است که شرکتهای دانش بنیان با بهره گیری از مشوق های واقعی، به سوی فناوری های نوظهور، ساختارشکن و لبه دانش حرکت کنند و با استمرار فعالیتهای خود، موفقیتهای فناورانه را به زنجیره هایی منسجم تبدیل کنند.
صدری مهر اشاره کرد: این زنجیره ها در نهایت باید به قابلیت های پایدار تبدیل شوند؛ قابلیت هایی که هم گلوگاه های فناورانه کشور را رفع کنند و هم به عنوان یک مزیت رقابتی پایدار، امکان حضور مؤثرتر شرکتهای ایرانی در بازارهای بین المللی را فراهم آورند.
وی ضمن اشاره به اهمیت پشتیبانی از حضور بین المللی شرکتهای دانش بنیان اظهار داشت: ورود به بازارهای بین المللی نیازمند تعریف الگوی مشخصی از حمایت ها، تعاملات و شیوه ورود به بازار است. شرایط ویژه کشور، بخصوص باتوجه به تحریمها، این مورد را پیچیده تر می کند و ضروریست سرمایه گذاری و تلاش بیشتری از طرف بخش های مختلف دولت دراین خصوص صورت گیرد.
اعتبار مالیاتی؛ مشوقی برای ورود صنایع به لبه فناوری
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری در ادامه، ضمن اشاره به ظرفیتهای قانون جهش تولید دانش بنیان و امتیازات پیش بینی شده در آن اظهار داشت: بعضی از این ظرفیت ها نمونه هایی از مشوق های واقعی برای گسترش فناوری هستند. بعنوان مثال، در سازوکار اعتبار مالیاتی، دولت به صنعت و بازار این امکان را می دهد که برای رفع نیازهای خود به سوی فناوری های پیشرفته و لبه دانش حرکت کنند و هزینه های پژوهش و توسعه را از محل اعتبار مالیاتی تأمین کنند.
وی با اشاره به اینکه فعالیتهای پژوهش و توسعه ذاتاً با ریسک و عدم قطعیت همراه هستند، اضافه کرد: در فعالیتهای پژوهش و توسعه، همیشه احتمال به نتیجه نرسیدن وجود دارد. اگر یک پروژه پژوهش و توسعه به نتیجه برسد، برای صنعت ارزش افزوده و ثروت بوجود می آورد و طبیعتاً این موفقیت برای کشور هم سودمند خواهد بود.
دولت از راه سازوکار اعتبار مالیاتی، بخشی از ریسک فعالیت فناورانه را برعهده می گیرد
صدری مهر افزود: اما اگر فعالیت پژوهش و توسعه به نتیجه مورد انتظار نرسد، این مورد به معنای بی فایده بودن حمایت نیست؛ چونکه دولت از راه سازوکار اعتبار مالیاتی، بخشی از ریسک این فعالیت را بر عهده گرفته است. براستی، صنعت از این امکان برخوردار می شود که برای حل مسایل خود وارد فعالیتهای فناورانه پرریسک شود و در صورت موفقیت، منافع آنرا به دست آورد؛ در صورتیکه بخشی از ریسک و هزینه های این مسیر از راه مشوق های دولتی پوشش داده می شود.
وی تاکید کرد: چنین مشوق هایی صنعت را به انجام پژوهش و توسعه تشویق می کند و باعث می شود بنگاه ها بدون نگرانی بیشتر از حد از احتمال به نتیجه نرسیدن پروژه ها، برای رفع مشکلات خود به سراغ فناوری های پیشرفته بروند. ما هم تلاش می نماییم در عرصه های مختلف، مشوق هایی از این جنس تعریف کنیم؛ چونکه این مشوق ها می توانند به شکل واقعی صنایع را به سوی نوآوری و گسترش فناوری سوق دهند.
تقسیم نقش دستگاههای اجرائی برای تحقق اهداف پیام رهبری
صدری مهر در آخر ضمن اشاره به نقش معاونت علمی در هماهنگی سیاستهای علم و فناوری کشور اظهار داشت: معاونت علمی به عنوان هماهنگ کننده حوزه سیاستهای علم، فناوری و اقتصاد دانش بنیان، به دنبال پیام اخیر رهبر انقلاب، جلسات مختلفی برگزار می نماید و در این جلسات، تعیین نقش و تقسیم وظایف میان دستگاههای اجرائی فعال در عرصه علم و فناوری در دستور کار قرار دارد.
وی اضافه کرد: تلاش می نماییم نکات، الزامات و وظایف عنوان شده در این پیام را میان دستگاههای مختلف تقسیم و مسئولیت هر بخش را مشخص نماییم با هماهنگی و همراهی همه نهادهای کشور، بتوانیم به اهداف مورد تاکید در این پیام دست یابیم.
بطور خلاصه این مورد این پرسش را مطرح می کند که چرا ظرفیت های مشابه در داخل کشور کمتر دیده و برجسته می شوند؟ این جایگاه فقط با تولید یک خودرو یا یک محصول به دست نیامده است، بلکه نتیجه تسلط بر زنجیره کامل تولید، از سیستم محرکه و سیستم تعلیق گرفته تا بدنه، تجهیزات الکتریکی و طراحی است. این مورد به جهت تغییر فاکتورها و به روزرسانی معیارهای ارزیابی است.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
عقیده کاربران گردو دانلود در مورد این مطلب