در گفتگوی تفصیلی با گردو دانلود مطرح شد؛
ورود معاونت علمی به ساخت مسکن فناورانه ساخت و ساز کم مصرف و هوشمند
گردو دانلود: دبیر ستاد شهرسازی معاونت علمی نقشه راه و برنامه های این ستاد را برای ساخت ساختمان های پیشرفته، هوشمند، کم مصرف و کم کربن شرح داد.
به گزارش گردو دانلود به نقل از مهر، در ایام گذشته بخش اول گفتگوی تفصیلی خبرگزاری مهر با حسین شکری دبیر ستاد هوافضا، حمل و نقل و شهرسازی معاونت علمی (لینک خبر) منتشر گردید. در این گفتگو، زوایای پنهان و آشکار گذار از ساختمان های ایستا به سیستم های هوشمند انرژی محور مورد واکاوی قرار گرفت. در قسمت نخست این گفتگو، شکری بر ضرورت گذار از ساختمان های سنتی به سیستم های هوشمند و داده محور با استفاده از فناوری هایی چون حسگرها و کنتورهای هوشمند تاکید شد. وی همین طور به نقش کلیدی انرژی خورشیدی در مدیریت پیک بار و کاهش کربن نهفته در ساختمان ها اشاره نمود و ضرورت ارتقاء هوشمندی فراتر از صرف اتصال به اینترنت (IoT) را مطرح ساخت.
اکنون در قسمت دوم، مطالبی چون گذار ساختمان سازی فناورانه از پروژه های نمایشی به معیارهای فراگیر، اولویت های حمایتی ستاد در حوزه عمران و ساختمان، نقش معاونت علمی در کاهش مصرف انرژی ساختمان ها، راهکارهای جذب حداکثری ظرفیت شرکت های دانش بنیان و چگونگی عملیاتی شدن تعامل با وزارت راه و شهرسازی مورد بررسی قرار گرفته است.
معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری با تفویض مأموریت گسترش فناوری های عمران و ساختمان به ستاد حمل و نقل و شهرسازی، کوشیده است نقش هدایتگر و تسهیل کننده در این راه ایفا کند؛ حضوری که بیشتر از آنکه به حمایت های مالی محدود باشد، بر «ایجاد استاندارد»، «بازارسازی»، و «تکمیل زنجیره تأمین» متمرکز است؛ چون که فراگیری فناوری در صنعت ساختمان، نه با اجرای چند پروژه نمایشی که با ایجاد تقاضای واقعی، تدوین نظام ارزیابی و ایجاد بازار پایدار ممکن می شود.
مشروح این گفتگو به شرح زیر است:
ساختمان سازی فناورانه در ایران چه زمانی می تواند از مرحله عرضه چند محصول محدود و اجرای پروژه های پایلوت و نمایشی عبور کند و به استانداردی فراگیر در ساخت وساز، کاهش مصرف انرژی و ارتقاء کیفیت زندگی شهری بدل شود؟
فراگیر شدن فناوری زمانی محقق می شود که فناوری از مرحله پروژه های پایلوت عبور کرده و به استاندارد، ضابطه، بازار و مدل اقتصادی پایدار تبدیل گردد. صرف تولید یک تکنولوژی یا محصول دانش بنیان برای فراگیر شدن آن کافی نیست؛ بلکه باید برای آن تقاضای واقعی در بازار، استاندارد و نظام ارزیابی، مسیر گرفتن تأییدیه، مدل اقتصادی قابل قبول و پروژه های واقعی به منظور آزمون و توسعه وجود داشته باشد.
هدف این است که فناوری به جای آنکه گزینه ای خاص و استثنایی تلقی شود، به قسمتی از پروسه معمول طراحی، ساخت و بهره برداری ساختمان تبدیل گردد.
با توجه به تفویض مأموریت گسترش فناوری های عمران و ساختمان به این ستاد، بازگشایی کدام گره های اساسی حوزه ساخت وساز و شهرسازی در اولویت قرار دارد و مشخصاً چه حوزه های فناورانه ای از بیشترین حمایت برخوردارند؟
اولویت باید بر فناوری هایی متمرکز باشد که اثری مستقیم و قابل اندازه گیری بر بهره وری ساختمان، کاهش هزینه ها و صرفه جویی در مصرف منابع بر جای می گذارند. در این چارچوب، حوزه هایی نظیر بهینه سازی مصرف انرژی، صنعتی سازی و ساخت وساز پیشرفته، مصالح و سازه های نوین، پایش و مدیریت هوشمند ساختمان، مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) و دوقلوی دیجیتال، انرژی های تجدیدپذیر، ذخیره سازی انرژی و فناوری های افزایش بهره وری منابع از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند.
البته اولویت بندی ها باید بر پایه میزان اثرگذاری، قابلیت مقیاس پذیری، سطح آمادگی فناوری (TRL) و توجیه اقتصادی صورت پذیرد؛ به این معنا که فناوری باید بتواند مسئله ای واقعی در صنعت ساختمان را با هزینه و ریسکی قابل قبول مرتفع سازد.
دوقلوی دیجیتال (Digital Twin) در واقع یک نسخه مجازی و بطورکامل شبیه سازی شده از یک ساختمان واقعی است. این فناوری همگرا که از ستون های فناورانه ای چون اینترنت اشیاء (IoT)، هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین، مدل سازی و شبیه سازی پیشرفته و رایانش ابری تشکیل شده است، با دریافت اطلاعات از سنسورهای ساختمان (مانند مصرف برق، دما، رطوبت، میزان باز بودن پنجره ها و…) الگوی مصرف انرژی را بصورت دقیق و آنی تحلیل می کند. این به مدیران ساختمان یا سیستم های هوشمند اجازه می دهد تا نقاط پرمصرف و هدررفت انرژی را فورا شناسایی کنند.
مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) نیز یک پروسه هوشمند و مبتنی بر مدلهای سه بعدی است که به مهندسان، معماران و کنشگران صنعت ساخت امکان می دهد پروژه های ساختمانی را از اولین مراحل طراحی تا انتهای عمر ساختمان، بصورت یکپارچه مدیریت کنند. یعنی به جای نقشه های دوبعدی، یک مدل سه بعدی هوشمند از ساختمان می سازیم که هر جزء آن (دیوار، لوله، در) یک «شناسنامه کامل» از جنس، قیمت و اطلاعات نگهداری دارد و همه مهندسان روی همین یک دیتای واحد کار می کنند.
با توجه به این که بخش عمده ای از چالش کاهش مصرف انرژی به فرآیندهای اجرا، نظارت و مقررات مربوط می شود، معاونت علمی چه ایفای نقش مؤثری در این زنجیره دارد؟ همین طور برای فعال سازی حداکثری ظرفیت شرکت های دانش بنیان چه اقداماتی انجام شده و الان چه سهمی از این توان در صنعت ساختمان به کار گرفته می شود؟
نقش معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان در این زمینه در سه محور اصلی «توسعه فناوری»، «ایجاد تقاضای فناورانه» و «بازارسازی برای محصولات دانش بنیان» تعریف می شود. در همین جهت، معاونت علمی با استفاده از ظرفیت ستادهای تخصصی، اقدامات مختلفی را برای پیوند دادن نیازمندی های حوزه مسکن و ساختمان به توانایی شرکت های دانش بنیان کلید زده است.
در حوزه هوشمندسازی ساختمان و زیرساخت های مرتبط، دریافت برنامه هوشمندسازی وزارت راه و شهرسازی در قسمت های مختلف—از جمله ساختمان—با همکاری ستاد هوش مصنوعی دنبال شد. همین طور با همکاری این ستاد، فراخوان هوشمندسازی در قسمت های حمل و نقل و مسکن منتشر گردید تا توان تخصصی دانش بنیان ها مستقیماً در خدمت نیازهای واقعی این عرصه قرار گیرد.
در حوزه کاهش مصرف انرژی ساختمان نیز با همکاری ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان آب، انرژی و محیط زیست، فراخوان راهکارهای بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان برگزار گردید. هدف از این اقدام، شناسایی فناوری ها و محصولاتی بود که در قسمتهایی چون مدیریت و پایش انرژی، تجهیزات کم مصرف، کنترل هوشمند و ارتقاء عملکرد ساختمان کاربرد دارند.
از سوی دیگر، با همکاری وزارت راه و شهرسازی، اقلام استراتژیک صنعت ساختمان، خصوصاً اقلام در رابطه با الزامات مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان شناسایی شده و سازوکارهای حمایتی برای توسعه و بومی سازی آنها تعریف شده است. این مساله از آن جهت اهمیت دارد که ساخت ساختمان های کم مصرف و کم کربن در مقیاس انبوه، نیازمند ایجاد زنجیره تامین پایدار تجهیزات و مصالح است و صرف اتکا به فناوری کفایت نمی کند.
در بخش بازارسازی نیز معاونت علمی بر تقویت ارتباط میان شرکت های دانش بنیان و نهادهای اصلی متولی ساخت وساز تمرکز کرده است. در این مورد، تعامل و همکاری با مجموعه هایی چون بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، ستاد اجرایی فرمان امام (ره)، بنیاد تعاون بسیج و دیگر نهادهای فعال و نیز ارتباط مستمر با سازندگان و انبوه سازان بزرگ دنبال شد تا دستیافته های دانش بنیان ها از فاز آزمایشگاهی و نمونه های اولیه عبور کرده و به پروژه های اجرایی ورود پیدا کند؛ چونکه یکی از بزرگ ترین چالش های این شرکت ها، فاصله میان خلق فناوری تا دستیافتن به اولین بازار واقعی است.
علاوه بر گسترش فناوری و بازار، تعامل نزدیک با مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی جهت صدور استانداردها و تاییدیه های فنی پیگیری شده است تا پروسه احراز الزامات و ورود محصولات به کارگاه های ساختمانی تسهیل شود. در حوزه تبادل فناوری های روز دنیا و استفاده از موقعیت های صادراتی نیز از حضور و اعزام شرکت های دانش بنیان به نمایشگاه بین المللی BIG 5 دبی—به عنوان بزرگ ترین رویداد صنعت ساختمان منطقه—حمایت به عمل آمد.
از این رو رویکرد معاونت علمی فقط پرداخت تسهیلات یا حمایت مالی مقطعی نیست؛ بلکه هدف، ایجاد زنجیره ای کامل شامل «شناسایی نیاز دستگاه ها»، «شناسایی مجموعه های توانمند»، «حمایت از تولید و ارتقاء محصول»، «تسهیل استانداردسازی و گرفتن گواهی ها» و سر انجام «پیوند محصول با پروژه ها و بازار واقعی» است.
در نشستی که سال قبل با معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیران سازمان مجری ساختمان ها برگزار شد، محورهایی برای ورود تکنولوژی های جدید به صنعت ساختمان به تصویب رسید؛ این توافقات تا چه میزان جنبه عملیاتی پیدا کرده و چه گامهای ملموسی در پی آن برداشته شده است؟
پیرو نشست مشترک با مدیران وزارت راه و شهرسازی، عمده شرکت های حاضر چالش ها و دغدغه های خویش را مطرح نمودند. بعد از آن، ارتباط جداگانه ای با تک تک این مجموعه ها برقرار شد و سعی کردیم در چهارچوب ظرفیتهای قانونی و حمایتی معاونت علمی، حمایت های لازم را محقق نماییم. علاوه بر این، اقداماتی نظیر تعیین و بومی سازی اقلام استراتژیک، انتشار فراخوان های تخصصی حوزه هوش مصنوعی و بهینه سازی انرژی در قسمت مسکن با همراهی کامل وزارتخانه به سر انجام رسید.
همچنین سند مشترکی از تکنولوژی های جدید و اولویت های راهبردی در تمامی شقوق حمل و نقل و صنعت ساختمان میان دو مجموعه مبادله گردید. حالا نیز در کلیه حوزه های زیر پوشش وزارت راه و شهرسازی—اعم از هوایی، ریلی، جاده ای، خودرویی، مسکن و شهرسازی—طرح های کلیدی و مشترک مختلفی با همکاری طرفین در دست اجرا قرار دارد.
منبع: gerdoodl.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
عقیده کاربران گردو دانلود در مورد این مطلب